Dedektif Haydar Geçerer’in Satranç Maceraları – 7: Odaya En Son Kim Girdi?

Neşe ve Hakkı içeri girdiklerinde yüzleri gülüyordu. “İstediğiniz izni kopardık Haydar Ağabey! Yarından itibaren Oya de bizle çalışacak!”

Şahmat: “Çok güzel! Biraz geriden başlayacak ama umarım o  da sizin gibi sıkı çalışır ve kısa zamanda size yetişir.
Çoğu durumda, bir olay yerine girdiğinizde, olay sırasında ya da hemen öncesinde, orada kim ya da kimlerin olduğunu anlayabilmek de çok önemli. İnsanlar, ilk başta göze çarpmayacak öyle ipuçları bırakır ki; eğitimsiz bir göz hiç bir şey fark etmez. O ipuçlarını ancak deneyimli ve dikkatli gözler fark eder. Bugün size çok basit ve o kadar da olanaksız görünen bir soru soracağım. Soru gerçekten basit: En son kim oynadı? Soruyu A.G.Buchanan hazırlamış.” dedikten sonra, tahtaya dizdiği konumu gösterdi. Konumda sadece iki şah vardı.

Gençler kısa bir süre için tahtaya bakakaldılar.
“Ama.. Bu konum ölü berabere. Sadece iki şah kalmış…” derken Hakkı’nın gözleri bir anda parladı, ardından yavaş yavaş bakışları normal haline döndü.

“Bir an için çözdüğümü sandım. Sonra çözüm, aklımın içinden su gibi akıp gitti. Yine de, en son beyazın oynadığını bir şekilde hissediyorum ama açıklayamıyorum. Belki satranç bilgim yetmiyor.”

Şahmat: “Oyunun kurallarını biliyorsun ama değil mi?” diye Hakkı’ya takıldı..

Hakkı: “Aslında, biliyor musunuz; pek de emin değilim!” derken, kütüphanedeki kitapları karıştırmaya başlamıştı bile. Sonunda, birbirine zımbayla tutturulmuş 15-20 sayfadan fazla olmayan bir kitapçığı çekip çıkardı. Kitapçığın kapağında “FIDE Satranç Kuralları” yazıyordu.

“Bana kısa bir süre izin verin!” dedi ve elinde kitapçık olduğu halde odadan çıktı.

Neşe, Haydar Geçerer’e anlamsızca baktı ve biraz sonra gözlerini masada duran tahtada dizili konuma çevirdi.

Aradan 20-25 dakika geçmişti ki; Hakkı odanın kapısında belirdi: “Kuralı buldum ve soruyu çözdüm!”

Acaba Hakkı nasıl düşünmüştü?

Sadece iki şah olduğuna göre, son hamleden önce tahtada başka bir taş vardı. Şahlardan biri onu aldı ve kurallara göre oyun beraberlikle bitti. Önceden tahtada olan taş, hafif bir taş (at ya da fil) olamazdı çünkü öyle olsa, oyun zaten bir hamle önceden berabere ilan edilirdi.

Hakkı önce, son hamleyi siyahın yaptığını var saydı. Bu durumda siyah şah, son olarak a8 karesinden bir taş almış olmalıydı. Bu taş, sekizinci yatayda olduğuna göre, piyon olamazdı. Hafif taş olamayacağını zaten biliyordu. Geriye kale ve vezir kalıyordu ama bu durumda da, FIDE satranç kurallarının 5.2.2. maddesi devreye giriyordu: “Hiçbir oyuncunun geçerli herhangi bir hamleler dizisiyle rakip şahı mat edemeyeceği bir konum oluştuğunda, oyun berabere sonuçlanır. Oyun, “ölü konum‟ ile bitmiş olur. Bu konumu yaratan hamlenin Madde 3 ve Madde 4.2-4.7 ye uygun bir hamle olması durumunda, oyun derhal sona erer.”

Yani, a8’deki taş, vezir ya da kale olamazdı çünkü  bu maddeye göre yine siyah – oynayacak başka legal hamlesi bulunmadığından-  Şxa8 oynamadan hemen önce oyun “ölü konum” durumuna düşmüş olacak ve derhal sona erecekti. Bu duruma göre, son hamleyi siyah yapmış olamazdı. Yani beyaz, son olarak Şxc6 ile bir kale, vezir ya da piyon almıştı.

[sakla]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Paylaşım