Dedektif Haydar Geçerer’in Satranç Maceraları – 1

Doğrudan soruya geç

Macera Başlıyor

Ben Kaya. Bu öyküyü ben anlatıyorum. 25 yıldır Dedektif Geçerer’in yardımcılığını yapıyorum. Bu süre boyunca, arkadaşları arasındaki ismiyle “Şahmat Haydar”, bir çok suç olayını aydınlattı ve suçluları adalete teslim etti. 25 yıldan sonra, geçen hafta sonu beni çağırdı. Şahmat’ın evinde sakince bir akşam yemeği yedikten sonra sıra kahveye geldi. Çok sevdiği köpüklü Türk kahvesini yudumlarken, gözlerinde her zamankinden farklı bir ışıltı olduğunu fark ettim. Ancak bir türlü konuya girmiyordu. Sonunda merakıma yenik düşerek: “Anlat Şahmat!”, dedim, “Sende değişik bir hal var.”
Şahmat: “Kaya’cığım, bunca yıldır beraber çalışıyoruz. Gecemiz gündüzümüz belli olmadan, ömrümüzün uzunca bir kısmını beraber tükettik. Sence de artık emekli olma zamanımız gelmedi mi?”
Şaşırmıştım.
“İşini sevdiğini sanıyordum Şahmat. Bu ani değişiklik kararının altında ne yatıyor?”
“İşimi seviyorum. Artık suçluların peşinden koşmaktan yoruldum. İşimin sadece öz kısmıyla ilgilenmek ve genç nesli yetiştirmek istiyorum. Kurum bana -yani bize- böyle bir olanak sundu. Bundan sonra, dedektif adaylarını eğiteceğiz.”
“Nasıl olacak bu iş?”
“İki ya da üç kişilik gruplarla, burada, bu odada çalışacağız.”
“İyi ama, burada teknik ekipman desteğimiz yok. Sadece bir dizüstü bilgisayarımız var. Parmak izi ve DNA analiz araçları nerede? Burada ne yapabiliriz ki?”
Şahmat, masanın üzerinde dizili duran satranç takımını göstererek:
“DNA işini bırak başkaları yapsın. Bize gereken tek şey bu satranç takımı!”
Şaşkınlığım artıyordu. Devam etti.
“Bizim işimizin özü nedir? Yeni bir olaya başladığımızda, olay yerine girdiğimiz andan itibaren suçluyu nasıl arayıp buluruz?”
“Kendine has yöntemlerin var. Olay yerindeki normalde kimsenin dikkatini çekmeyecek, küçücük bir şeyden yola çıkarak bir sürü suçu aydınlattın. Bazılarını nasıl yaptığını ben de bilmiyorum.”
Geriye dönük çözümleme yani GDÇ kullanarak, Kaya’cığım. Bizim sorduğumuz sorular hep suçu kimin ve hangi silahla işlediği üzerine değil mi? Olay yerine bakıyoruz ve o anki durumunu görüyoruz. Oradan yola çıkarak, olayın nasıl gelişmiş olduğunu bulmaya çalışıyoruz. Yani, bir şekilde filmi başa sarıyoruz. Burada yapacağımız da o! Dedektif adaylarına, satranç tahtası üzerinden, suç yerine baktıklarında, filmi nasıl baştan görebileceklerini öğreteceğiz.”
“Satranç tahtası üzerrinden mi?”
“Tabii. Sana bir örnek göstereyim.”
Tahtaya bir konum dizdi ve sordu: “Sence bu konumda beyaz şah hangi karede ve o kareye hangi kareden gelmiş? Bu soru Raymond Smullyan’ın The Chess Mysteries of the Arabian Knights kitabından. ”
Konum şöyleydi:

“İşte Kaya, görüyor musun! Şu anda bu satranç tahtası bir olay yeri! Biz de bu olayın başlangıcını bulmalıyız.  Bakalım 25 yılda benden neler öğrendin?”
Bir süre tahtaya baktım ve alışmaya çalıştım. Başlangıçta fazla bir şey düşünemiyordum ama biraz sonra kafamda düşünceler belirmeye başladı:
– Beyaz, fille şah çektiğine göre, hamle siyahlarda.
– Beyaz son hamlesini fille yapmış olamaz çünkü gidebileceği iki çaprazdan birinden zaten şah çekiyor, diğerini de siyah kale tıkamış. Demek ki beyaz son hamlesini şahla yapmış ve fille “açarak şah demiş.”
– Beyazın “açarak şah demiş” olması için, şahın d1-a4 çaprazında olması gerekiyor. c2’de olamayacağına göre, geriye b3 karesi kalıyor. Ancak şah orada olsaydı, hem siyah kale, hem de siyah fil tarafından isteniyor olacaktı. Başkaca da bir olasılık yok. Nasıl olacak bu iş?
Burada Şahmat araya girdi: “Evet, buraya kadar doğru düşündün, ancak sadece bir hamle gerisini düşündün. Üstelik çıkarımların, henüz şahın şimdi nerede olduğu sorusuna yanıt vermiyor. O zaman, bir hamle daha geriye gitmeye çalışalım. Bu durum, satranç kuralları dahilinde, tek şekilde oluşmuş olabilir: c2’ye bir beyaz piyon ve b4’e de bir siyah piyon koyalım. Siyah da en son …Fd5 ile şah çekmiş olsun. Bakalım konum nasıl olacak?”

Şimdi her şey yerli yerine oturuyordu. “Evet!” dedim, “c4 sürüyoruz. bxc3 ile geçerken alıyor, biz de Şxc3 oynayarak sorudaki konuma ulaşıyoruz. Demek ki Şah c3 karesindeymiş!
Şahmat: “Bu konumun satranç kuralları dahilinde, başka hiç bir şekilde oluşamayacağını kanıtlamış olduk ve ilk davamız çözüldü. Elbette tüm davalar bu kadar basit olmayacak. Çok daha karışıklarıyla ilgilenmek durumunda kalacağız. Haydi bakalım! Yarın sabah ilk öğrenci grubumuz geliyor. Şimdi gidip biraz dinlenelim.”

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Paylaşım